รู้มั๊ยคะว่า สัญญาณวิทยุ คือ สัญญาณแรกที่เชื่อมโลกของเราเข้าด้วยกัน
วัยรุ่นยุค Baby boom, gen X, gen Y คือ ยุคที่มี ดีเจ เป็นพี่เป็นเพื่อน, มีเพลงประจำที่เราฟังพร้อมๆ กันทั้งมหาวิทยาลัย ทั้งอำเภอ หรือทั้งจังหวัดจากสถานีวิทยุยอดนิยม ก่อนที่การสื่อสารจะมาอยู่ในมือเรา และให้อิสระในการรับรู้เรื่องราวข่าวสารแบบปัจเจกบุคคลมากขึ้น ( ซึ่งบางที่ก็ทำให้ผู้คนโดดเดี่ยวได้เหมือนกันนะคะ)
วันมาเล่าเรื่องราวความเป็นมาของสัญญาณวิทยุ สัญญาณที่เชื่อมผู้คนทั้งอำเภอ ทั้งจังหวัด ทั้งประเทศ เข้าด้วยกันค่ะ เรียกได้ว่าเป็นสัญญาณแรก เป็นสัญญาณแม่ ที่ให้กำเนิดความเจริญความสะดวกสบายของการสื่อสารในยุคต่อๆมา จนเป็นอินเตอร์เนทที่ย่อโลกทั้งหมดไว้ในมือเราค่ะ
สัญญาณวิทยุ (Radio Waves) เป็นหนึ่งในเทคโนโลยีการสื่อสารที่เป็นพื้นฐานสำคัญต่อการพัฒนาการสื่อสารของโลกยุคใหม่ โดยมีคุณูปการมาจากการค้นพบคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าในคริสต์ศตวรรษที่ 19 และได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่องจนกลายเป็นระบบการสื่อสารไร้สายที่อำนวยความสะดวกในการใช้ชีวิตของผู้คนทั่วโลกในปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นวิทยุกระจายเสียง โทรทัศน์ โทรศัพท์มือถือ หรือระบบสื่อสารผ่านดาวเทียม.. จนกระทั้งเป็น Smart phone, Ai phone ที่ย่อโลกไว้ในมือเรา
สัญญาณวิทยุยุคค้นคว้าและพัฒนาทฤษฎี อยู่ในระหว่างปี พ.ศ.2416-2438
จุดเริ่มต้นของสัญญาณวิทยุเกิดขึ้นจากการศึกษาทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า
ในปี พ.ศ. 2416 เจมส์ คลาร์ก แมกซ์เวลล์ (James Clerk Maxwell) นักคณิตศาสตร์และนักฟิสิกส์ชาวสกอตแลนด์ ได้เสนอทฤษฎีคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า เจมส์อธิบายว่าพลังงานสามารถเดินทางผ่านอากาศในรูปของคลื่นได้ ทฤษฎีดังกล่าวถือเป็นรากฐานสำคัญของการสื่อสารไร้สายทั้งหมด
15 ปีต่อมา พ.ศ. 2431 ไฮน์ริช รูดอล์ฟ เฮิรตซ์ (Heinrich Rudolf Hertz) นักวิทยาศาสตร์ชาวเยอรมัน สามารถพิสูจน์ทฤษฎีของแมกซ์เวลล์ได้สำเร็จ โดยการสร้างแสดงการส่ง และรับคลื่นวิทยุผ่านอากาศเป็นครั้งแรกของโลก แสดงให้เห็นว่าคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าสามารถนำมาใช้ในการสื่อสารได้จริง และเพื่อเป็นเกียรติแก่ไฮน์ริช วงการวิทยาศาสตร์จึงได้เรียกหน่วยวัดความถี่ของคลื่นวิทยุว่า “เฮิรตซ์” (Hertz หรือย่อว่า Hz) นั่นเองค่ะ
ต่อมาในปี พ.ศ. 2438 กูกลิเอลโม มาร์โคนี (Guglielmo Marconi) นักประดิษฐ์ชาวอิตาลี ประสบความสำเร็จในการส่งและรับสัญญาณวิทยุโดยไม่ต้องใช้สาย และได้พัฒนาต่อยอดเป็นระบบวิทยุโทรเลข ซึ่งถือเป็นจุดเริ่มต้นของการสื่อสารไร้สายในเชิงพาณิชย์
สัญญาณวิทยุยุคกระจายเสียงและการสื่อสาร ระหว่างปี พ.ศ. 2443 – 2483
หลังจากประสบความสำเร็จในการส่งสัญญาณระยะใกล้ เทคโนโลยีวิทยุได้ก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว
ในปี พ.ศ. 2444 มาร์โคนีสามารถส่งสัญญาณวิทยุข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกได้สำเร็จ ถือเป็นความก้าวหน้าครั้งสำคัญที่พิสูจน์ว่าวิทยุสามารถใช้สื่อสารในระยะทางไกลได้ ถึงจุดนี้เฮสิคะ ! ^^
ต่อมาในปี พ.ศ. 2449 เรจินัลด์ เฟสเซนเดน (Reginald Fessenden) ได้สร้างประวัติศาสตร์ด้วยการกระจายเสียงรายการวิทยุเป็นครั้งแรกของโลก โดยมีทั้งเสียงพูดและดนตรี ทำให้วิทยุไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือส่งข้อความ แต่กลายเป็นสื่อมวลชนที่เข้าถึงประชาชนทั่วไป ครั้งแรกของโลกค่ะ !
ในปี พ.ศ.2476 เอดวิน อาร์มสตรอง (Edwin Armstrong) ได้คิดค้นระบบเอฟเอ็ม (FM: Frequency Modulation) ซึ่งช่วยให้การส่งสัญญาณเสียงมีคุณภาพคมชัดขึ้น ลดปัญหาสัญญาณรบกวน และกลายเป็นมาตรฐานสำคัญของการกระจายเสียงวิทยุในเวลาต่อมาค่ะ
ในประเทศไทยละ ? สัญญาณวิทยุเข้ามาเมื่อไหร่ ?
กิจการวิทยุในประเทศไทยเริ่มต้นขึ้นในสมัยที่ประเทศยังใช้ชื่อว่า “สยาม”
ในช่วงปี พ.ศ. 2470–2472 พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบุรฉัตรไชยากร กรมพระกำแพงเพชรอัครโยธิน ทรงเป็นผู้บุกเบิกกิจการวิทยุของไทย โดยทรงทดลองส่งกระจายเสียงและจัดตั้ง “สถานีวิทยุกรุงเทพฯ ที่พญาไท” ซึ่งถือเป็นสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งแรกของประเทศ
ต่อมาในปี พ.ศ. 2484 ในสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม ได้มีการเปลี่ยนชื่อเป็น “สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย” เพื่อให้สอดคล้องกับบทบาทของสื่อวิทยุที่ขยายตัวและมีความสำคัญต่อการสื่อสารของประเทศมากยิ่งขึ้น
จากคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่ผ่านการพัฒนาของนักวิทยาศาสตร์และนักประดิษฐ์หลายคน จนกลายเป็นเทคโนโลยีสำคัญในการสื่อสารของมนุษยชาติ ที่ในยุคก่อนการมาถึงของ สมาร์ทโฟนและ คลื่นสัญญาอินเตอร์เนท โลกทั้งโลกสื่อสารข่าวสาร ความรู้ ความบันเทิงด้วยสัญญาณวิทยุนี่ละค่ะ